Dodano: 20.12.2017
w kategorii: Podatki

Optymalizacja modelu biznesowego a fundacja prywatna

W związku z działalnością polskiego ustawodawcy w zakresie przepisów prawa podatkowego i czynieniem polskiego systemu podatkowego jeszcze mniej korzystnym dla prowadzenia działalności gospodarczej, coraz więcej przedsiębiorców zaczyna zastanawiać się nad alternatywnymi konstrukcjami, które zabezpieczyłyby ich biznes i zapewniły otoczenie umożliwiające rozwój działalności. Jednym z ciekawszych rozwiązań jest fundacja prywatna. Oferuja ona nie tylko skuteczny system zabezpieczenia majątku, ale umożliwia także zastosowanie mechanizmu planowania podatkowego.

Fundacja prywatna jest osobą prawna, której celem jest zarządzanie majątkiem przekazanym przez daną osobę fizyczną, w sposób przez nią określony i dysponowanie tym majątkiem zgodnie z wolą założycieli fundacji. Fundacja nie posiada organów właścicielskich typowych dla spółek kapitałowych, takich jak zgromadzenie wspólników, przez co nie jest możliwe zidentyfikowanie właściciela faktycznego fundacji (beneficial owner). Istotną cechą fundacji prywatnej jest brak obowiązku posiadania celów użyteczności publicznej, co odróżnia ją od fundacji prawa polskiego. Dokumenty fundacyjne mogą wprost wskazywać, że wyłącznym celem fundacji jest dobro wskazanych z imienia i nazwiska konkretnych osób, którzy są sukcesorami majątku fundacji. Fundacja prywatna może zatem stanowić alternatywę dla anglosaskiego trustu i pozwala połączyć efektywne zarządzanie majątkiem fundatora i beneficjentów fundacji zarówno za życia fundatora, jak i po jego śmierci, z możliwością realizacji innych celów, takich jak działalność charytatywna, ochrona majątku przed wierzycielami czy też działalność gospodarcza.

Co do zasady fundacje prywatne przypominają w swej konstrukcji instytucję trustu. Trust powstaje w ten sposób, że założyciel przekazuje pewną grupę aktywów na rzecz osoby zwanej trustee, wskazując jej, w jaki sposób ma tymi środkami zarządzać oraz na czyją korzyść albo na jaki cel ma je przeznaczać. Analogicznie jak w przypadku trustu, fundator przekazuje swoje prawa do majątku niezależnemu podmiotowi, który staje się formalnym właścicielem majątku. Istotną różnicą jest brak możliwości wykorzystywania przez fundację prywatną środków do prowadzenia działalności gospodarczej, chyba że jest to działalność inwestycyjna. Majątek zgromadzony w fundacji powierza się pod zarząd tzw. administratorowi majątku, który działa na rzecz i w imieniu beneficjentów.

Fundacja prywatna w przeciwieństwie do trustu wyposażona jest w osobowośc prawną. Fundacja jest podmiotem, do którego rejestracji należy przedsiewziąć formalną procedurę i który uwidaczniany jest w jawnym rejestrze. Trust jest natomiast umową, zawieraną pomiędzy dwoma podmiotami, które zamierzają osiągnąć założony cel. Należy również zwrócić uwagę na skutki mortis causa w przypadku zastosowania obu instytucji. Stosunek cywilnoprawny, jakim jest trust, wygaśnie bowiem w przypadku śmierci jednej ze stron. Fundacja prywatna będzie natomiast w przypadku śmierci fundatora dalej funkcjonować w oparciu o uchwalony statut.

Gdzie założyć fundację prywatną?

Jak wspomniano powyżej, fundacja prywatna to konstrukcja stanowiąca recepcję do prawa kontynentalnego instytucji trustu, która stosowana jest w systemie common law. Biorąc pod uwagę, iż polskie przepisy stanowią o możliwości realizowania celów prywatnych wyłącznie w charakterze subsydiarnym w odniesieniu do innych działań publicznych fundacji, nie jest możliwe utworzenie w Polsce klasycznej fundacji prywatnej.

Konstrukcja polskiej fundacji umożliwia zwolnienie dochodów fundacji, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, ochrony środowiska, ochrony zdrowia i pomocy społecznej w części przeznaczonej na te cele, z podatku dochodowego. Polska fundacja jest nie wątpliwie interesującym instrumentem w zakresie kształtowania modelu biznesowego działalności. Należy jednak pamiętać, iż problematyczne może być dokładne określenie celów fundacji i kwalifikacja w jakim zakresie przysługuje jej zwolnienie z podatku dochodowego. W tym miejscu uwidacznia się główna przewaga fundacji prywatnej, a mianowicie brak obowiązku określenia jakichkolwiek celów użyteczności publicznej przy jednoczesnym zachowaniu korzyści podatkowych.

Konieczne jest zatem skorzystanie z konstrukcji przewidzianych w systemach prawnych innych państw, które to konstrukcje z powodzeniem mogą być wykorzystywane także przez osoby mieszkające w Polsce lub posiadające tutaj majątek. Przykładowo, wskazana formuła działalności w swojej klasycznej formie wprowadzona została do systemów prawnych takich krajów jak Liechtenstein (Stiftung) czy też Panama (Fundación de Interés Privado). Fundacje prywatne w nieco zmodyfikowanej formie istnieją w Austrii (Privatstiftung), na Antylach Holenderskich (Stichting Particulier Fonds), Bahamach oraz na wyspie Jersey.

Dlaczego warto założyć fundację prywatną?

Zastosowanie fundacji prywatnej może przynieść korzyści m. in. z punktu widzenia bezpieczeństwa prowadzenia działalności, planowania podatkowego, a także płynnej sukcesji. Do głównych zalet tego rozwiązania można zaliczyć ochronę majątku przed wierzycielami osobistymi beneficjentów i fundatora poprzez wyodrębnienie masy majątkowej, optymalizację procesu spadkobrania i zapewnienie płynnej sukcesji, ochronę przed podatkiem od spadku, ochronę tożsamości beneficjentów, łatwość w administrowaniu majątkiem, poufność, a także korzyści podatkowe, np. w postaci zwolnień od podatku dochodowego. Należy jednak pamiętać, iż skuteczność zastosowania tej konstrukcji zależy w dużej mierze od konkretnego stanu faktycznego, w związku z czym istotne jest jego poznanie i identyfikacja wszelkich ryzyk oraz możliwości z niego wynikających.

Doradztwo w zakresie tworzenia fundacji prywatnej

Fundacja prywatna stanowi niezwykle korzystny instrument w zakresie strukturyzacji modelu biznesowego prowadzonej działalności gospodarczej. Warto zastanowić się nad skorzystaniem konstrukcji przewidzianych m.in. w prawie holenderskim czy też austriackim. Tworzenie fundacji prywatnej jak i jej implementacja do struktury działalności gospodarczej jest jednak skomplikowaną procedurą, przy której należy skorzystać z pomocy wykwalifikowanych specjalistów. Prawnik o specjalizacji podatki doradzi przedsiębiorcom we wskazanym powyżej zakresie, co pozwoli na zminimilizowanie wszelkich ryzyk oraz osiągniecie zakładanego celu biznesowego. Dla każdego przedsiębiorcy, który zechce skorzystać z tej formy, kancelaria podatkowa Warszawa przygotuje atrakcyjną ofertę.