Dodano: 29.01.2018
w kategorii:

Zmiana rezydencji podatkowej przedsiębiorcy

Niestabilne otoczenie polityczne i prawne, a przede wszystkim ciągłe zmiany w polskim systemie podatkowym, skłaniają przedsiębiorców do szukania nowych rozwiązań, które pozwolą na zoptymalizowanie modelu biznesowego ich działalności oraz minimalizację obciażeń fiskalnych. Coraz bardziej wykorzystywaną metodą staje się przeniesienie działalności za granicę. Przy odpowiednim przeprowadzeniu procesu przeniesienia działalności może okazać się to niezwykle korzystne. Specjaliści wskazują, że zmiana rezydencji podatkowej dla wielu modeli biznesowych staje się wręcz koniecznością. W tym kontekście pojawia się jednak pytanie – czy rzeczywiście da się uciec od polskiego fiskusa i zrezygnować z polskiej rezydencji podatkowej?

Rezydencja podatkowa

W celu odpowiedzi na powyższe pytanie należy scharakteryzować pojęcie rezydencji podatkowej. Rezydencja podatkowa jest kategorią determinującą stałe miejsce wypełniania przez podatnika zobowiązań podatkowych. Jej istotą jest określenie kto i w jakim zakresie podlega w danym kraju opodatkowaniu. Rezydent podatkowy danego kraju podlega tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, co oznacza, iż opodatkowaniu w tym kraju podlega całość dochodów (przychodów) podatnika niezależnie od miejsca, w którym zostały one uzyskane. Podmiot, który nie jest rezydentem danego kraju, podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i w tym przypadku opodatkowaniu podlegają jedynie dochody (przychody) uzyskane w tym kraju.

Poszczególne jurysdykcje określają indywidualnie sposoby uzyskiwania rezydencji podatkowej. Przykładowo, polską rezydencję podatkową uzyskuje się w związku z posiadaniem w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych lub w związku z przebywaniem w Polsce nie krócej niż przez 183 dni w roku podatkowym. W celu prawidłowego ustalenia obowiązku podatkowego należy zatem zbadać status podatnika pod kątem rezydencji podatkowej.

Nieograniczony obowiązek podatkowy

W oparciu o przepisy polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy stwierdzić, że nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od całości dochodów (niezależnie od miejsca położenia ich źródeł), podlegają osoby fizyczne, mające miejsce zamieszkania na terytorium RP. Dokonując wykładni zapisów ustawy należy stwierdzić, że pojęcie zamieszkiwania na terytorium RP obejmuje przebywanie danej osoby na terytorium RP dłużej niż 183 dni w roku podatkowym lub posiadanie na terytorium RP centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Wyszczególnione zostały zatem dwie przesłanki, które powinny zostać alternatywnie spełnione, aby uzyskać polską rezydencję podatkową i podlegać nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

O ile przesłanka przebywania przez 183 dni jest oczywista, to wiele problemów interpretacyjnych sprawia analiza pojęcia ośrodka interesów życiowych. Często bowiem sam fakt przebywania na danym terytorium przez określoną ilość dni nie przesądza, iż dana osoba ma w tym kraju swoje centrum interesów osobistych lub gospodarczych. W takim przypadku istotne jest badanie tzw. więzi łączacych osobę z danym krajem, takich jak rodzina, posiadanie nieruchomości czy też prowadzenie na danym terytorium działalności gospodarczej. Może się zdarzyć sytuacja, iż pomimo przebywania w danym kraju przez 183 dni, podatnik będzie miał centrum interesów życiowych w innym kraju, w których przebywa znacznie krócej. W takich przypadkach reguły kolizyjne opierają się na ustaleniu które więzi łączące podatnika z danym krajem są silniejsze, czyli określeniu omawianego centrum interesów życiowych.

Ograniczony obowiązek podatkowy

Ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu podlegają osoby fizyczne, które zgodnie z polską ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych nie posiadają polskiej rezydencji podatkowej. W przypadku takich osób, opodatkowaniu podlegają tylko i wyłącznie dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 3 ust. 2b reguluje expressis verbis katalog przykładowych dochodów (przychodów) osiąganych przez podatników podlegających ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium RP. Są to między innymi dochody (przychody) z:

  • pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
  • działalności wykonywanej osobiście na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
  • działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład;
  • położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości lub praw do takiej nieruchomości, w tym ze zbycia jej w całości albo w części lub zbycia jakichkolwiek praw do takiej nieruchomości.

Zmiana rezydencji podatkowej

Należy stwierdzić, iż uzyskanie innej rezydencji podatkowej wymaga przeprowadzenia skomplikowanej procedury, w obrębie której należy zadbać o każdy szczegół. Pojęcia ośrodka interesów życiowych, a także więzi łączących podatnika z danym krajem, są na tyle nieostre, iż niezbędne jest skorzystanie z prawnika o specjalizacji podatki. Specjalista pomoże bowiem odpowiednio zaplanować przeniesienie działalności za granicę i zminimalizuje ryzyka, które mogą wiązać się z podejmowanymi w tym zakresie czynnościami. Kancelaria podatkowa warszawa doradzi w przeprowadzeniu całego procesu i zadba o najdrobniejsze szczegóły, które będą się z nim wiązały.