Dodano: 27.11.2017
w kategorii: Podatki

Podatek dochodowy od osób prawnych a miejsce faktycznego zarządu spółki zagranicznej

Analizując art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1888, z późn. zm., dalej: „ustawa o CIT”) odnaleźć można przepis stanowiący, iż w przypadku posiadania siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podatnik podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Z kolei podatnicy, którzy nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyżej wskazane przepisy regulują odpowiednio tzw. nieograniczony i ograniczony obowiązek podatkowy. Powstaje jednak pytanie jakie jest praktyczne zastosowanie powyższych konstrukcji.

Pojęcie siedziby i zarządu

Zgodnie z art. 41 Kodeksu cywilnego jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej, siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający. Siedziby podmiotu nie należy mylić z jej adresem. Siedzibą jest zatem przykładowo Warszawa lub Gdańsk.

Pojęcie zarządu nie zostało natomiast zdefiniowane w przepisach obowiązującego prawa. Sposób rozumienia wspomnianego pojęcia nie został także wypracowany na gruncie interpretacji organów podatkowych czy w orzecznictwie sądów administracyjnych. Definicję należy zatem konstruować w oparciu o dorobek jurysprudencji. Czerpiąc zatem z tego dorobku należy wskazać, iż pojęcie zarządu należy rozumieć w znaczeniu funkcjonalnym. Oznacza to, że osoba prawna będzie posiadała na terytorium Polski zarząd, jeśli faktyczny zarząd będzie realizowany na terytorium Polski, nawet gdyby spółka zagraniczna nie posiadała tutaj siedziby. Dla określenia miejsca zarządu ważne jest, gdzie zarząd działa, jako organ danej osoby prawnej, a nie to, gdzie znajduje się miejsce zamieszkania członka lub członków zarządu. Z drugiej jednak strony wskazuje się, że posiadanie zarządu na terytorium Polski oznacza sytuację, w której organ zarządzający osoby prawnej znajduje się na terytorium Polski. Istotne jest także miejsce, w którym podejmowane są decyzje w kluczowych dla podmiotu sprawach, tj. mających istotne dla tego podmiotu znaczenie zarówno z ekonomicznego, jak i funkcjonalnego punktu widzenia.

Należy dodać, że dla określenia miejsca zarządu będzie również posiadanie tzw. substancji, którą można wykazać m. in. poprzez wynajmowanie biura, posiadanie pracowników, rachunków za media itd.

Pojęcie siedziby i pojęcie zarządu nie zostało zatem zdefiniowane w przepisach ustawy o CIT, co może prowadzić do pewnych nieścisłości wynikających z szerokiego pasa nieostrości w zakresie interpretacji tego pojęcia. Celem wyjaśnienia znaczenia tych pojęć niezbędny okaże się zatem prawnik o specjalizacji prawo podatkowe.

Działanie administracji skarbowej

Dla niniejszych ustaleń kluczowe jest zatem scharakteryzowanie pojęcia rezydencji podatkowej. Rezydencja podatkowa jest kategorią determinującą stałe miejsce wypełniania przez podatnika zobowiązań podatkowych. Jej istotą jest określenie kto i w jakim zakresie podlega w danym kraju opodatkowaniu. Rezydent podatkowy danego kraju podlega tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, co oznacza, iż opodatkowaniu w tym kraju podlega całość dochodów (przychodów) podatnika niezależnie od miejsca, w którym zostały one uzyskane. Podmiot, który nie jest rezydentem danego kraju, podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i w tym przypadku opodatkowaniu podlegają jedynie dochody (przychody) uzyskane w tym kraju.

Jeżeli zatem organy administracji skarbowej dowiodą, że zarząd spółki zagranicznej mieści się w całości w Polsce, to mogą zaklasyfikować takiego podatnika jako polskiego rezydenta podatkowego i opodatkować wszystkie dochody tej spółki według przepisów polskiego prawa podatkowego. Przedsiębiorca przenoszący działalność za granicę musi mieć zatem świadomość takiego ryzyka i przeniesienie działalności odpowiednio zaplanować. Kluczowe jest unikanie podstawowych błedów uniemożliwiających uzyskanie rezydencji podatkowej innego kraju. Do takich błędów można zaliczyć m.in. przebywanie i wykonywanie funkcji przez członków zarządu na terytorium Polski, sprawowanie przez członków zarządu podmiotu funkcji członka zarządu w innych, polskich spółkach, brak udokumentowania faktu wykonywania przez członków zarządu wykonywania obowiązków i realnego zarządzania spółką, brak zawartych umów najmu lokalu przez członków zarządu w kraju siedziby spółki, pozostawienie rachunku spółki w polskim banku, a także outsourcing większości podstawowych czynności spółki.

Przeniesienie działalności za granicę

Zmiana rezydencji podatkowej podmiotu jest nie wątpliwie skomplikowaną operacją. Brak precyzji przy strukturyzacji modelu biznesowego i nieskorzystanie z pomocy specjalisty może skutkować dotkliwymi sankcjami ze strony organów podatkowych. Przeniesienie działalności za granicę może w takim przypadku zostać zakwalifikowane jako unikanie opodatkowanie i w rezultacie zakwestionowane przez rodzimego fiskusa. Kancelaria podatkowa warszawa – grupa Taxways od wielu lat projektuje rozwiązania biznesowe dopasowane do potrzeb swoich klientów. Zakres świadczonych usług jest bardzo szeroki. Obejmuje on m. in. zakładanie spółek offshore warszawa, usługi family office, rezydencja podatkowa, przeniesienie działalności za granicę