Dodano: 30.09.2017
w kategorii: Podatki

Rezydencja podatkowa i jej znaczenie w procesie kształtowania modelu działalności gospodarczej

Rezydencja podatkowa jest pojęciem determinującym kto i w jakim zakresie podlega w danym państwie opodatkowaniu. Określenie rezydencji podatkowej jest zatem niezbędne do prawidłowego zastosowania przepisów prawa podatkowego.

Rezydencja podatkowa pozwala określić nieograniczony albo ograniczony obowiązek podatkowy podatnika w danym kraju. Jest to niezwykle istotne dla ustalenia zakresu obowiązku podatkowego podatnika. Podatnik, który posiada w danym kraju nieograniczony obowiązek podatkowy, podlega bowiem obowiązkowi podatkowemu od wszystkich uzyskiwanych dochodów. Podatnik, który posiada w danym kraju ograniczony obowiązek podatkowy podlega natomiast obowiązkowi jedynie od dochodów osiąganych w tym kraju.

Zgodnie z art. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Jeżeli osoby fizyczne nie mają miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlegają natomiast ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. obowiązkowi podatkowemu od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych lub przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

O ile przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez 183 dni jest przesłanką, której ustalenie nie powinno sprawiać kłopotu, to ustalenie gdzie znajduje się centrum interesów życiowych jest często problematyczne. Najczęściej określane jest ono na podstawie  miejsca przebywania najbliższej rodziny podatnika, znajomych, miejsca położenia majątku, zatrudnienia, działalności politycznej, kulturalnej i wszelkiej innej, miejsca działalności gospodarczej i miejsca, z którego osoba zarządza swoim majątkiem.

Analogiczne uregulowania znadują się w art. 3 ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie ze wskazywanym przepisem podatnicy, jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Jeżeli tacy podatnicy nie mają siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku osób prawnych, kategorią determinującą rezydencje podatkową i podleganie nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu stanowi zatem siedziba lub zarząd podmiotu.

Istota instytucji rezydencji podatkowej

Instytucja rezydencji podatkowej jest szczególnie istotna w procesie stosowania prawa podatkowego wobec podmiotów prowadzących międzynarodową działalność gospodarczą, czyli takich, które często posiadają siedzibę w innym kraju, niż prowadzona jest przez nich rzeczywista działalność gospodarcza. Rezydencja podatkowa pozwala tym podmiotom na korzystanie z korzyści, jakie zapewniane są przez bardziej przyjazne jurysdykcje podatkowe. Wynika to z woli stosowania optymalizacji obciążeń fiskalnych przedsiębiorców. Uzyskanie odpowiedniej rezydencji podatkowej pozwala tak ukształtować model biznesowy podmiotu, aby nie dochodziło do podwójnego opodatkowania jego dochodów, a przedsiębiorca mógł korzystać z różnego rodzaju ulg i przywilejów, które zapewniają stabilność prowadzenia działalności gospodarczej.

Certyfikat rezydencji podatkowej

Zgodnie z art. 4a ust. 12 ustawyz dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych certyfikat rezydencji podatkowej jest zaświadczeniem o miejscu siedziby podatnika dla celów podatkowych wydanym przez właściwy organ administracji podatkowej państwa miejsca siedziby podatnika. Certyfikat rezydencji potwierdza stan przeszły lub teraźniejszy, nie może natomiast potwierdzać stanu przyszłego. Zgodnie z art. 306l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, organ podatkowy na wniosek podatnika wydaje zaświadczenie o jego miejscu zamieszkania lub siedzibie dla celów podatkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czyli tzw. certyfikat rezydencji.

Główne znaczenie certyfikatu przejawia się w przypadku uzyskiwania przez zagranicznych podatników dochodów z polskich źródeł. Jeżeli takie podmioty posiadają certyfikat rezydencji podatkowej, mogą stosować preferencyjne zasady opodatkowania wynikające z umów międzynarodowych. W przypadku braku certyfikatu rezydencji podmiot nie może skorzystać z preferencji zagwarantowanych w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania, w związku z czym zastosowana zostanie wobec niego stawka podatkowa uregulowana w przepisach danego państwa.

Zmiana rezydencji podatkowej

Biorąc pod uwagę mało przyjazny polski system podatkowy i aktualne trendy zmian prawa podatkowego, które ukierunkowują ten system w stronę jeszcze większej uznaniowości stosowania prawa podatkowego, skutkującej brakiem jednolitości stosowania prawa, podmioty prowadzące działalność gospodarczą decydują się na przeniesienie działalności za granicę. Spółka na Cyprze czy spółka na Malcie pozwala bowiem prowadzić działalność gospodarczą w krajach z  systemem podatkowym zapewniającym poczucie stabilizacji i możliwość dynamicznego rozwoju biznesu.

Należy podkreślić, iż przeniesienie działalności za granicę nie jest skomplikowane i prawnik specjalizacja podatki zagwarantuje kompleksową obsługę w tym zakresie. Taxways Group – kancelaria podatkowa warszawa, specjalizuje się w realizacji procesu przenoszenia działalności zagranicę i zapewni wyspecjalizowanych prawników oraz doradców podatkowych, którzy przeprowadzą całą procedurę w najbardziej optymalny sposób.