Dodano: 09.08.2017
w kategorii: Podatki

Unikanie opodatkowania a uchylanie się od opodatkowania

W dobie nasilających się tendencji obejmujących walkę z uchylaniem się od opodatkowania coraz bardziej w powszechnym rozumieniu zaciera się pojmowanie różnicy pomiędzy unikaniem opodatkowania, a uchylaniem się od opodatkowania. Co więcej, dużo bardziej istotny problem stanowi nieprawidłowa recepcja znaczenia tych dwóch konstrukcji przez ustawodawcę oraz organy podatkowe. Tymczasem, rozróżnienie tych dwóch pojęć ma newralgiczne znaczenie z punktu widzenia przestrzegania przepisów prawa i możliwości obniżania obciążeń fiskalnych bez zagrożenia wypełnienia znamion czynów zabronionych.

Profesjonalny prawnik – specjalizacja podatki – pomoże zrozumieć różnicę pomiędzy unikaniem opodatkowania, a uchylaniem się od opodatkowania oraz zagwarantuje obsługę w zakresie odpowiedniej strukturyzacji prowadzonej działalności operując w obrębie przepisów prawa.

Uchylanie się od opodatkowania

Uchylanie się od opodatkowania (tax evasion) jest działaniem nielegalnym, sprzecznym z przepisami prawa. Polega ono na wykorzystywaniu takich rozwiązań zakazanych przez przepisy prawa podatkowego, które prowadzą do minimalizacji lub całkowitej eliminacji obciążeń podatkowych. Podmiot uchylający się od opodatkowania musi liczyć się z tym, iż jego działanie wypełni znamiona czynu zabronionego i będzie podlegać on odpowiedzialności karnej. Uchylanie się od opodatkowania może przybierać postać umyślnego nieujawniania organowi podatkowemu stanu faktycznego, z którym związany jest obowiązek podatkowy lub umyślnego podawania nieprawdziwego stanu faktycznego. Działanie polegające na uchylaniu się od opodatkowania należy z całą pewnością ocenić w sposób negatywny.

Nasza kancelaria podatkowa Warszawa niejednokrotnie świadczyła usługi na rzecz osób, które szukały pomocy prawnej i podatkowej po błędnie przeprowadzanych optymalizacjach podatkowych, które charakteryzowały się wysokim stopniem ryzyka i w konsekwencji wykraczały poza granice przepisów prawa.

Unikanie opodatkowania

Drugą konstrukcją odnoszącą się do niniejszego zagadnienia jest unikanie opodatkowania (tax avoidance). Jeszcze kilkanaście lat temu w polskim systemie prawnym trudno było odnaleźć jakąkolwiek definicję tej konstrukcji. Od 2000 roku, kiedy przeniesienie działalności za granicę stało się naprawdę łatwe, a spółka na Cyprze czy spółka na Malcie stały się powszechnym elementem strukturyzacji działalności, pojęcie „unikania opodatkowania” zaczęło być coraz częściej definiowane w orzecznictwie sądowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w wyroku z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wr 3065/03, stwierdził, że „zmniejszanie ciężaru opodatkowania może następować w sposób legalny, przy wykorzystaniu elementów konstrukcyjnych danego podatku (ulgi, zwolnienia podatkowe, odliczenia itp.)”. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 2036/97, uznał, że „jeżeli obowiązujący porządek prawny stwarza podatnikowi możliwość wyboru kilku legalnych konstrukcji do osiągnięcia zamierzonego celu gospodarczego, z których każda będzie miała inny wymiar podatkowy, to wybór najkorzystniejszego podatkowo rozwiązania nie może być traktowany jako obejście prawa” (zobacz także: Klauzula obejścia prawa podatkowego). Sądy w treści wyżej wymienionych wyroków zauważyły zatem możliwość legalnego unikania opodatkowania poprzez wykorzystywanie konstrukcji prawnych w celu optymalizacji podatkowej.

Podejmowanie wszelkich działań optymalizacyjnych powinno być zatem poprzedzone staranną analizą i przygotowaniem odpowiednich konstrukcji z uwzględnieniem ryzyka ich zastosowania. Kluczowe jest bowiem poruszanie w obrębie legalnego unikania opodatkowania i zapobieganie możliwości przekroczenia granicy dzielącej unikanie opodatkowania od nielegalnego uchylania się od opodatkowania, które skutkuje koniecznością poniesienia surowych konsekwencji.